• Cofradia de San Jose (ko•frá•dya de san hó•se)

    1. :
      kapatirang panrelihiyon na itinatag ni Apolinario de la Cruz na inusig ng mga fraile kayâ nag-alsa
  • San Jose (san ho•sé)

    1. 1:
      sa Bibliya, karpinterong asawa ni Birheng Maria
    2. 2:
      kabesera ng Antique
    3. 3:
      lungsod sa Nueva Ecija
  • de Jesus, Jose Corazon (de he•sús ho•sé ko•ra•zón)

    1. :
      1894-1932) itinuturing na pinakatanyag na makata nitóng ikadalawampung siglo, naging unang hari ng balagtasan, at may akda ng “Bayan ko.”
  • lagrimas de san diego (lag•rí•mas de san di•yé•go)

    1. :
  • cofradía (ko•fra•dí•ya)

    1. :
      sa panahon ng Espanyol, samaháng panrelihiyon o pangkawanggawa
  • de-

    1. 1:
      unlaping pambuo ng pang-uri at nangangahulugang may-roon, nakasuot, o gumagamit, karani-wang ipinapalit sa naka-, hal de-kotse, de-koryente, de-kuwerdas
    2. 2:
      gawâ sa, hal de-lata, de-goma
    3. 3:
      unlaping pambuo ng pandiwa at nangangahulugang a tanggalin, ilayô mula sa, o malayô hal deport, dethrone b pababâ, hal degrade, demote c gawin ang kabaligtaran, hal decompose, de-moralize d lubusan; ganap, hal deplore, declare
  • san

    1. :
      varyant ng santo
  • Jose (ho•sé)

    1. :
      sa Bibliya, anak ni Jacob, ipinagbili ng mga kapatid upang maging alipin, at naging mataas na pinunò ng Ehipto
  • san-

    1. :
      varyant ng sang- at a ginagamit sa mga salitâng nagsisimula sa d, l, r, s, o t, hal sandugo, sandipa, sanlibo b dinudugtungan ng hula-ping , an, hal sanlibutan
  • San I•sí•dro

    1. :
      sa Katoliko Romano, patron ng mga magsasaká; ipinagdiriwang ang pista tuwing 15 Mayo
  • De pro•fún•dis

    1. :
      dasal para sa patay
  • San Roque (san ró•ke)

    1. :
      prusisyon kasáma ang estatwa ni San Roque upang maiwasan ang anumang sakuna at epidemya
  • San Páb•lo

    1. 1:
      sa Bibliya, a dating si Saul na tagausig ng mga apostoles ni Kristo b nagsulat ng ilan sa mga epistola at ng Aklat ng mga Pahayag
    2. 2:
      lungsod sa Laguna
  • San Fer•nán•do

    1. 1:
      kabesera ng Pampanga
    2. 2:
      kabesera ng La Union
  • de jure (di dyú•ri)

    1. :
      may karapatan; ayon sa karapatan
  • san péd•ro

    1. 1:
      uri ng mabangong palay na tumutubò sa mataas na pook, at napakaliit ng mga butil
    2. 2:
  • de facto (di fák•to)

    1. :
      umiiral sa realidad, mayroon o wala mang legal na karapatan o pahintulot
  • San Diego (san di•yé•go)

    1. :
      pangalan ng bayan at pangunahing tagpuan sa Noli Me Tangere
  • de luxe (de laks, de luks)

    1. 1:
      mataas na uri
    2. 2:
      may taglay na luho
  • san páb•lo

    1. :
      palay na tumutubò sa mataas na pook, maliliit ang butil at mabango, tinatawag ding sinampáblo
  • Rizal, Jose (ri•zál, ho•sé)

    1. :
      (1861 1896) pambansang bayani; awtor ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo, pangunahing Propagandista, pinag-hinalaang lider ng Rebolusyong Fili-pino, at binitay noong 30 Disyembre 1896
  • Búrgos, Jose (búr•gos, ho•sé)

    1. :
      (1837-1972) isa sa Gomburza, pinakabatà sa tatlo, at kura paroko ng Katedral ng Maynila
  • pún•to de bís•ta

    1. :
  • feu de joie (fyu de zhwa)

    1. :
      pagpupugay sa pamamagitan ng pagpapaputok ng mga baril
  • nom de guerre (nam de ger)

    1. :
      alyas na ginagamit ng isang tao sa pakikilaban o sa iba pang gawain
  • ná•ta de coco (ná•ta de kó•ko)

    1. :
      malambot at parang helatinang pagkain na nabubuo sa pamamagi-tan ng pagburo sa tubig ng niyog
  • ka•bé•sa de ba•ra•ngáy

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, pinunò ng nayon na binubuo ng 50-60 mag-anak
  • Cagayan de Oro (ka•ga•yán de ó•ro)

    1. :
      lungsod sa Misamis Oriental at kabesera ng lalawigan
  • Fló•res de Má•yo

    1. :
      pagdiriwang tuwing buwan ng Mayo na tinatampukan ng pagbibigay ng bulaklak bílang parangal kay Birheng Maria
  • ká•ma•rá de re•pre•sen•tán•tes

    1. :
      mababàng kapulungan
  • Ve•nus de Mi•lo

    1. :
      klasikong imahen ni Aphrodite na tinatáyang ginawâ noong 100 BC, itinuturing na pinakatanyag na sinaunang eskultura, natagpuan sa Griyegong isla ng Melos noong 1820, at nása museong Louvre sa Paris, France ngayon
  • juego de prenda (hu•wé•go de prén•da)

    1. :
      huwégo de prénda
  • junta de autoridades (hún•ta de áw• to•ri•dá•des)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, lupong tagapayo ng gobernador heneral ukol sa pananalapi at mga alituntunin ng pamahalaan
  • tour de force (túr de fórs)

    1. :
      katangi-tanging lakas, galíng, o ka-kayahan.
  • Dela Cruz, Jose (de•lá kruz, ho•sé)

    1. :
      pangunahing makata sa Maynila noong ika-19 na siglo at itinuturing na awtor ng maraming popular na awit at korido; binansagang “Huseng Sisiw.”
  • joie de vivre (zwha de viv)

    1. :
      ligaya sa búhay
  • pa•láb•ra de ho•nór

    1. :
      pa-ngako na kailangang tuparin at nakatayâ ang pangalan
  • consejo de administracion (kon• sé•ho de ád•mi•nís•tras•yón)

    1. :
      sa panahon ng Espanyol, gabineteng nagpapayo sa gobernador-heneral hinggil sa mahahalagang usapín
  • hu•wés de pas

    1. 1:
      noong panahon ng Espanyol, ang hukom sa lalawigan
    2. 2:
      hukom tagapamayapa.
  • a•ni•yás de mó•ras

    1. :
      mataas at magaspang na damo (Vetiveria zizanoides) na may mabangong ugat at dahon, katutubò sa India ngunit malaganap sa Filipinas
  • tercio de policia (tér•syo de po•lís•ya)

    1. :
      mga pulis na nakatala-ga sa mga lalawigan.
  • Fuerza de Santiago (fu•wér•sa de san• ti•yá•go)

    1. :
      kutà na kasudlong ng Intramuros, Maynila, ginamit na bilangguan sa mga panahon ng Espanyol at ng Hapon
  • juez de paz (hwés de pás)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, tao na karaniwang itinalagang hukom sa isang pamayanan
  • pa•pél de báng•ko

    1. :
      salaping papel.
  • fleur de lis (flúr•de•lí)

    1. 1:
    2. 2:
      sa heraldry a disenyo o kasangkapang kahugis ng bulaklak ng liryo b disenyo ng eskudo ng dáting kaharian ng France
  • fin de siecle (fen de syé•kle)

    1. 1:
      may katangian ng katapusan ng ika-19 siglo
    2. 2:
  • cabo de vara (ká•bo de vá•ra)

    1. :
      bastonero2
  • sé•bo de má•tso

    1. :
      langis na inilalagay sa pilat para mabawasan ang bakás ng sugat
  • Ling•gó de Rá•mos

    1. :
      Linggo ng Palaspas.
  • tour de force (túr de fórs)

  • pre•si•dén•te de sá•la

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, hukom na namamahala sa kamarang kri-minal o sibil ng real audiencia.
  • flor de niño (flor de nín•yo)

    1. :
  • baston de-san jose (bas•tón de-san ho•sé)

    1. :
  • de Malacca, Enrique (de má•la•ká en•rí•ke)

    1. :
      interpreter ni Fernando Magallanes, sinasabing katutubò sa Filipinas
  • dama de noche (dá•ma de nót•se)

    1. :
      halámang ornamental (Cestrum nocturnum) na mahabà ang mga sanga, at berdeng manilaw-nilaw ang bulaklak na humahali-muyak sa gabi, katutubo sa tropikong Amerika
  • ko•rí•da de tó•ros

    1. :
      panooring tinatampukan ng naglalabang toro at matador
  • acto de atricion (ák•to de a•tris•yón)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, paraan ng paghingi ng kapatawaran
  • flor de pasion (flor de pas•yón)

    1. :
  • success de scandale (súk•sey du is•kan• dál)

    1. 1:
      aklat, drama, at iba pa na nagtagumpay dahil sa eskandalosong tema
    2. 2:
      tagumpay na natamo dahil sa ganitong paraan
  • campana de vuelo (kam•pá•na de vwé•lo)

    1. :
  • auto de fe (áw•to de fé)

    1. 1:
      parusang gawad ng Ingkisisyong Espanyol
    2. 2:
      pagpapatupad ng gayong parusa, gaya ng pagsunog sa erehe
  • información de pobreza (im•fór• mas•yón de po•bré•sa)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, legal na deklarasyon ng kahirapan
  • consejo de Indias (kon•sé•ho de ín•dyas)

    1. :
      sa panahon ng Espanyol, kataas-taasang lehislatibo at administratibong lupon para sa mga kolonya; hukuman ng hulíng pagdulog
  • Mí•sa de A•gi•nál•do

    1. :
  • eau de vie (ó•de•ví)

    1. :
  • es•kú•do de ár•mas

    1. :
      sagisag ng pamilya, pangkat, o lahi na karaniwang nakaborda sa bandila o nakatatak sa dingding at kasangkapan
  • pa•pél de es•trá•ha

    1. :
  • cul de sac (kúl•de•sák)

    1. 1:
      kalsada o daanang sarado ang isang dulo
    2. 2:
      rutang walang patutunguhan
    3. 3:
      katayuang hindi matatakasan
  • gól•pe dé es•tá•do

    1. :
  • ta•rát san diego (ta•rát san di•yé•go)

    1. :
      malakíng uri ng tarat (Lanius schach) na mahabà ang bun-tot at kapansin-pansin ang itim na itim na ulo at putîng ilalim ng mukha at leeg
  • esprit de corps (es•prí de kór)

    1. :
      damdamin ng katapatan at pagmamalakí sa pangkat na kinabibilángan
  • á•ma de lyá•be

    1. :
  • tribunal de consulado (tri•bu•nál de kon•su•lá•do)

    1. :
      no-ong panahon ng Espanyol, tribunal na binubuo ng mga mangangalakal na nagpapasiya ukol sa mga bagay sa pangangalakal, obligasyon, at kontrata.
  • Acta de Tejeros (ak•tá de te•hé•ros)

    1. :
      kasulatang nilagdaan noong 1897 ni Andres Bonifacio at nagpapawalang-bisa sa halalan ng mga opisyal na ginanap noong 22 Marso 1897 sa Kumbensiyong Tejeros
  • ka•dé•na de a•mór

    1. :
      baging (Antigonon leptopus) na may malakíng habilog na dahon at may ukit ang mga gilid, may mga bulaklak na nakapumpon sa bawat tangkay, kulay mapusyaw hanggang matingkad na pink, katutubò sa Mexico at malaganap ngayon sa buong Filipinas, may mga variety na inaalagaan sa hardin at may mga bulaklak na kulay putî hanggang pink
  • San Carlos, Lungsod (san kár•los)

    1. 1:
      lungsod sa Pangasinan
    2. 2:
      lungsod sa Negros Occidental
  • Mi•yer•ko•lés de Se•ní•sa

    1. :
      unang araw ng Kuwaresma na ginugunita sa pama-magitan ng pagpapahid ng abó sa noo pagkatapos magsimba
  • Fló•res de Ma•rí•a

    1. :
      Flores de Mayo
  • jeu de mots (zhu de mó)

    1. :
      pilipit na salita
  • auditor de guerra (aw•di•tór de gé•ra)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, hukom sa mataas na kapulungan sa mga kasong may hurisdiksiyong militar
  • ka•bél•yo de ang•hél

    1. :
      baging (Quamoclit pennata) na ginagamit na halámang ornamental
  • pa•pél de tsí•na

    1. :
      papel na inangkat mula sa Tsina, gawâ sa kawayan o bulak.
  • informe de conducta (in•fór•me de kon•dúk•ta)

    1. :
      no-ong panahon ng Espanyol, hudisyal na imbestigasyon ukol sa pagkatao ng isang indibidwal
  • Don Tiburcio de Espadaña (don ti•búr•si•yó de es•pa•dán•ya)

  • Ru•é•da de la For•tú•na

    1. :
      Gulong ng Kapalaran, isang laro na gumagamit ng isang tablerong naku-kuhanan ng sagot sa anumang ma-isip itanong
  • Juan de la Cruz (hu•wán de•la kruz)

    1. :
      taguri sa karaniwang Filipino
  • Hu•wán de la Krus

    1. :
      Juan de la Cruz.
  • Cruz, Apolinario de la (kruz a•po•li• nár•yo de la)

    1. :
      tagapagtatag at pinunò ng Cofradia de San Jose
  • ang•hél de la gu•wár•di•yá

    1. 1:
      anghel na pinaniniwalaang tagapagtanggol ng isang tao, lalo upang makaiwas sa panganib o pagkakamali
    2. 2:
      tao na nangangalaga sa kapakanan ng ibang tao
  • Aquino de Belen, Gaspar (a•kí•no de be•lén, gas•pár)

    1. :
      awtor ng kauna-unahang pasyon sa Tagalog na inilimbag noong 1704
  • Legaspi, Miguel Lopez de (le•gás•pi mi•gél ló•pes de)

    1. :
      1510-1572, matagumpay na kongkista-dor na Espanyol at unang hinirang na gobernador heneral ng Filipinas.
  • Rio Grande de Mindanao (rí•yo grán• de de min•da•náw)

    1. :
      pinakamalaking ilog sa katimugang Filipinas, umaabot sa 320 km ang ha-bà, nagsisimula ito sa hilagang sila-ngang Mindanao timog ng Butuan at tinatawag doong Ilog Pulanggi, du-madaloy ito upang sumanib sa Ilog Kabacan at nagiging Ilog Mindanao. Mula sa kabundukan, nagiging sentro ito ng malawak at mayamang lupain sa timog gitnang bahagi ng Mindanao hanggang magtapos sa Golpong Mo-ro
  • Don Tiburcio de Espadaña (don ti•búr•si•yó de es•pa•dán•ya)

    1. :
      tauhang Espanyol sa Noli Me Tangere at El Filibusterismo, nagpapanggap na doktor, at sunod sunurang bána ni Donya Victorina
  • pí•la de ág•wa ben•dí•ta

    1. :
  • flor de la mañana (flor de•lá man•yá•na)

    1. :
  • Cabo de Buena Esperanza (ká•bo de bu•é•na es•pe•rán•za)

    1. :
      Tangos Buena Esperanza
  • tribunal supremo de España y Indias (tri•bu•nál su•pré•mo de es•pán•ya i ín•dyas)

    1. :
      noong panahon ng Espanyol, kataas-taasang hukuman sa Espanya at mga kolonya.